Historija i opis džema'ata Kosova

Džema'at Kosova broji 470 domaćinstava sa 1850 stanovnika. Prostire se na površini od 9,5 km. Geografski džema'at je smješten u dolini rijeke Bosne i prvi puta se spominje u pisanom dokumentu od 1640 godine. Džema'at je prema usmenim predanjima i kazivanjima dobio ime Kosova nakon kosovske bitke, kao što je pisano u listu «Front slobode» iz Tuzle početkom pedesetih godina. A prema kazivanjima i predanju Valija ovoga kraja u vrijeme turske vladavine bio je zadužen da vodi vojnike na Kosovo, te je nakon pobjede, po povratku ovo mjesto dobilo naziv Kosova.
Još u vrijeme Osmanskog carstva kroz Kosovu su vodili važni putevi, kao što je tadašnja kaldrma Karuše – Perkovići. Dolaskom Austrougarske odmah 1878. godine prosječena je makadamska cesta Brod – Zenica – Sarajevo.
Prvobitno sjedište i centar džema'ata je bio gornji dio Kosove, podno Trebačkog brda. Naseljevanje u Donju Kosovu, počelo je prije 130 godine . Prije drugog svjetskog rata u Donjoj Kosovi je bilo samo 7 kuća, a nakon završetka istog rata džema'at je brojao ukupno 120 kuća.
Za vrijeme Kraljevine Jugoslavije Kosova je pripadala srezu Maglaj, opština Trbuk, a potom srezu Tešanj, da bi maja 1952. godine na zahtjev mjesštana Kosove ponovo pripala srezu Maglaj.

1. Značajni događaji u džema'atu

1. 1967. godine džema'at je posjetio poznati alim Husejn ef. Đozo, i nakon džume namaza se obratio džema'atlijama,
2. 1969. godine održana svečanost povodom obnavljanja stare džamije i izgradnje minareta u Gornjoj Kosovi, a svečanosti su prisustvovali najviši predstavnici Starješinstva IZ-ce u Bosni i Hercegovini,
3. 2002. godine završena je gradnja nove džamije u Donjoj Kosovi, a svečano otvaranje džamije održano je u subotu: 15. Džumade-l-uhra, 1423. H.g. / 24. Augusta 2002. godine. Svečanom otvaranju prisustvovali su: zamjenik Reisu-l-uleme h.hfz. Ismet ef. Spahić, muftija zenički mr. ejub ef. Dautović, glavni imama Medžlisa Maglaj h. Izudin ef. Kruško, brojni imami opolitički prvaci, javni i kulturni radnici, te nekoliko hiljada vjernika.


Vjerski objekti u džema'atu

U Gornjoj Kosovi prvobitno je sagrađena džamija za koju se pretpostavlja da je bila prva seoska džamija na području Medžlisa Maglaj.
1924. godine u haremu te džamije sagrađena je postojeća džamija sa drvenim minaretom, koja je renovirana 1969. godine kada je izgrađen zidani minaret.
U toku agresije na BiH 1992. godine ova džamija je oštećena od direktnog granatiranja. Sanirana je iste godine, aminaret 1998. godine.
1980. godine sagrađen je imamski stan sa mektebskom učionicom abdesthanom,
gasulhana u džema'atu sagrađena je u toku rata dobrovoljnim prilozima džema'atlija,
mektebska učionica u Donjoj Kosovi izgrađena krajem 1996. godine,
2002. godine završena i svečano otvorena džamija u Donjoj Kosovi.

Dosadašnji imami, hatibi i mu'allimi u dćema'atu

1. 1.Osman ef. Ibrahimović – Mula Osman službovao oko 30 god. od 1924. godine,
2. hfz. Mustafa ef. Rahmanović do 1953. godine,
3. Sinanović ef. iz Gračanice – 3 godine
4. Hamza ef. Ibrahimkadić do 1955 – 1974.
5. Ramiz ef. Šabić od 1975 – 1977.,
6. Muhamed ef. karahmet od 1977 – 1979. g.
7. Ragib ef. Halilović od 1979- - 1998.g.
8. Azem ef. Heljić od 1998. – 2000.
9. Ramo ef. Halilović od 2001. –

Dosadašnje mutevelije – predsjednici džema'atskih odbora

Mutevelije koji se pamte u džema'atu od 1924. godine su slijedeći: 1. Mustafa Mešić, 2. Mustafa – Mujo Mujagić, Hasan Mačković, 4. Meho dedić, 5. Suljo Alić, 6. Mehmed Husić, 7. Ragib Husić, 8. Ramo Alić i 9. h. Mustafa Sejmenović, sadašnji.

Vakufi i vakifi

O prvim vakufima i vakifima u džema'atu nema pisanih tragova, kao ni znanja kod starijih džema'atlija, što ukazuje na njihovo dugogodišnje postojanje, a može se vidjeti i po mezarju harema džamije i nišanima starijim više od 130 godina.
Od poznatih vakifa novijeg datuma ubrajaju se: Mehmed Husić, Hasan Smajić, Husejn Sejmenović, Salih Mešić, Ahmet Mujagić, Salih Bošnjak, Mustafa Kulaš, Smajl Mujkanović, Ema Spahić i Ismet Smajić.

Spisak šehida, palih boraca i civilnih žrtava proteklog rata

1. Alić Muhamed,
2. Alić Sanel,
3. Begić Ramiz,
4. Halilović Ernes,
5. Halilović Ismet,
6. Husić Adem,
7. Mešić Adis,
8. Muminović nermin,
9. Rahmanović Ramo,
10. Rahmanović sead,
11. Salkić Muhidin,
12. Sjemenović Enis,
13. sejmenović Mufid,
14. Spahić Halid,
15. Spahić Muhamed,
16. Spahić Nurudin,
17. Suljić Fehim,
18. Tabaković Salih,
19. Čolić Muhamed,
20. Mujagić Ahmet,
21. Smajić Almir,
22. Sejmenović Ahmet,
23. Halilović Fikret,
24. Blažanović Ranko

2. Spisak civilnih žrtava rata

1. Blitović Ulfeta,
2. Blitović Bahrija,
3. Kruško Mehmed,
4. Alić Rabija,
5. Rahmanović Naida i
6. Katanović Merima
 

Džema`at Kosova – Izvještaj o radu za 2008. godinu

U prošloj godini u džema`atu Kosova uređen je harem nove džamije, a u prizemlju nove zgrade urađena je radna kancelarija džema`atskog odbora. Od starog mekteba kod nove džamije preuređen je korisni prostor za potrebe garaže. U Gornjoj Kosovi izvršeno je čišćenje oko vakufske kuće, i pokrenuta akcija na uređenju sofe u gornjoj džamiji.